પાકના વિકાસ માટે યોગ્ય NPK ખાતર માર્ગદર્શન Crop-wise NPK Fertilizer Guide
પાકના યોગ્ય વિકાસ, વધુ ઉપજ અને ગુણવત્તા માટે NPK ખાતર (નાઇટ્રોજન–ફોસ્ફરસ–પોટાશ) Crop-wise NPK Fertilizer Guide સંતુલિત અને યોગ્ય સમયે આપવું ખૂબ જરૂરી છે. પાકના દરેક વિકાસ તબક્કે પોષક તત્વોની જરૂરિયાત અલગ હોય છે.
તબક્કો 1️⃣ : વાનસ્પતિક વૃદ્ધિ (Vegetative Growth)
- NPK અનુપાત: 19:19:19 (સ્ટાર્ટર ગ્રેડ)
- ઉપયોગ: પાકની શરૂઆતમાં અને જોરદાર વૃદ્ધિ માટે
આ તબક્કે નાઇટ્રોજન વધુ જરૂરી હોય છે, જે પાંદડા અને મૂળના વિકાસમાં મદદ કરે છે.
તબક્કો 2️⃣ : મૂળ અને ફૂલનો વિકાસ
- NPK અનુપાત: 12:61:00 (મોનો એમોનિયમ ફોસ્ફેટ)
- ઉપયોગ: મજબૂત મૂળ અને વધુ ફૂલ આવવા માટે
ફોસ્ફરસ વધુ હોવાથી મૂળ વિકાસ અને ફૂલની સંખ્યા વધે છે.
તબક્કો 3️⃣ : ફૂલ આવવાનો સમય
- NPK અનુપાત: 00:52:34 (મોનો પોટેશિયમ ફોસ્ફેટ)
- ઉપયોગ: ફૂલ આવતાં પહેલાં અને ફૂલ આવવાના સમયે
આ ખાતર ફૂલ ઝરતા અટકાવે છે અને ફળ બંધાણમાં મદદ કરે છે.
તબક્કો 4️⃣ : ફળ વિકાસ
- NPK અનુપાત: 13:00:45 (પોટેશિયમ નાઇટ્રેટ)
- ઉપયોગ: ફળની સાઇઝ અને વજન વધારવા માટે
પોટાશ વધુ હોવાથી ફળનો વિકાસ સારો થાય છે અને પાક મજબૂત બને છે.
તબક્કો 5️⃣ : ફળની ગુણવત્તા સુધાર
- NPK અનુપાત: 00:00:50 (પોટેશિયમ સલ્ફેટ)
- ઉપયોગ: રંગ, સ્વાદ અને ગુણવત્તા સુધારવા માટે
આ તબક્કે પોટાશ અને સલ્ફર ફળની ગુણવત્તા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
🧪 વિશેષ નોંધ: કેલ્શિયમ નાઇટ્રેટ
કેલ્શિયમ નાઇટ્રેટ નો ઉપયોગ મૂળના વિકાસ, કોષોની મજબૂતી અને ક્લોરોફિલના નિર્માણ માટે જરૂરી છે. આ ખાતર પાકને રોગપ્રતિકારક બનાવે છે.
⚠️ મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ
- ખાતર હંમેશા પાકના તબક્કા મુજબ આપવું
- અતિશય માત્રામાં ખાતર ન આપવું
- ડ્રિપ અથવા સ્પ્રે માટે યોગ્ય દ્રાવણ બનાવવું
- જમીન પરીક્ષણ આધારિત ખાતર વધુ લાભદાયક
📌 નિષ્કર્ષ
પાકના દરેક વિકાસ તબક્કે યોગ્ય NPK ખાતર ઉપયોગ કરવાથી પાકની વૃદ્ધિ, ફૂલ-ફળ બંધાણ અને અંતે ઉપજ તથા ગુણવત્તામાં મોટો વધારો શક્ય છે.
આવી જ વધુ માહિતી માટે કૃષિપ્રગતિ જોતા રહો